Zakupy w hurtowni budowlanej — co warto zamawiać z transportem?

Budowa domu czy chociażby generalny remont to ogromne przedsięwzięcie finansowe, ale i logistyczne, a jednym z tych momentów, w którym decydują się losy zarówno budżetu, jak i harmonogramu prac, są zakupy w hurtowni budowlanej. Współczesne hurtownie oferują potężny asortyment wraz z szerokim wachlarzem usług dodatkowych, wśród których na pierwszy plan wysuwa się transport materiałów na plac budowy. Tymczasem wielu inwestorów, szukając oszczędności, popełnia klasyczny błąd, czyli próbuje transportować jak najwięcej towarów na własną rękę, czy to pożyczoną przyczepką czy wręcz samochodem osobowym. W efekcie zaś mamy zmęczenie, czy wręcz wykończenie takim zadaniem, uszkodzone zawieszenie, porysowane tapicerki, a do tego zmarnowany czas, zatem w ostatecznym rozrachunku także wyższe koszty niż w przypadku profesjonalnej usługi logistycznej. Oczywiście jednak, zamawianie transportu z hurtowni dla kilku pudełek wkrętów czy kilku desek także mija się z celem. Jak zatem znaleźć złoty środek – co koniecznie zamówić z dostawą, a co przewozić własnym sumptem? Warto przyjrzeć się tej kwestii z różnych perspektyw – praktyki budowlanej, ekonomii i bezpieczeństwa.

Jaka jest rola logistyki budowlanej?

Ważną kwestią jest zrozumienie, jak działa nowoczesny transport w hurtowniach budowlanych, ponieważ czasy, w których ze starej ciężarówki zrzucano worki z cementem prosto w błoto szczęśliwie już dawno minęły, a dzisiejsze floty samochodowe hurtowni to wyspecjalizowane pojazdy. Do dyspozycji pozostają samochody samowyładowcze z HDS, czyli hydraulicznym dźwigiem samochodowym, które są kluczowymi maszynami na każdej budowie, ponieważ nie tylko przywożą towar, ale także potrafią rozładować palety w precyzyjnie wskazanym miejscu.  To także auta z plandekami, które dają ochronę przed opadami atmosferycznymi w trakcie jazdy wrażliwym materiałom, takim jak wełna mineralna czy płyty g-k. Hurtownie zazwyczaj dysponują również mniejszymi autami dostawczymi, które będą idealne do ciasnych wjazdów czy w przypadku gęsto zabudowanych osiedli domów jednorodzinnych, gdzie duża ciężarówka zniszczyłaby krawężniki lub utknęła na zakręcie. Wiedza na temat możliwości transportowych hurtowni materiałów budowlanych pozwoli lepiej planować zakupy materiałów. A które z nich muszą lub powinny przyjechać transportem z hurtowni?

Jak przewozić materiały wielkogabarytowe i ciężkie?

Jest to grupa produktów, przy której nikt nie powinien mieć wątpliwości co do transportu, ponieważ ich waga liczona jest w tonach, a objętość w metrach sześciennych, zatem próba samodzielnego transportu to droga do zniszczenia pojazdu i utraty zdrowia. Bloczki fundamentowe, silikaty, gazobeton i ceramika przeznaczone na fundamenty i ściany domu jednorodzinnego to masa od kilkunastu do kilkudziesięciu ton, ponieważ jeden bloczek betonowy waży około 25 kg, zatem jedna paleta to ponad tona materiału. Dlaczego warto wziąć transport z hurtowni? Otóż towar tego typu jest dostarczany na paletach zwrotnych i samochód z HDS stanowi jedyne rozsądne rozwiązanie, ponieważ kierowca zdejmuje palety sprawnie i ustawia je w strategicznych punktach placu budowy, co ogranicza późniejsze ręczne roznoszenie materiału przez murarzy.

W przypadku materiałów w workach takich, jak cement, wapno, gotowe zaprawy czy tynki, teoretycznie można je przewieźć w bagażniku samochodu typu kombi, jednak wymagałoby to wielu kursów. Dlatego transport z hurtowni jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ poza oczywistym aspektem wagowym, cement i suche zaprawy nie mogą zawilgotnieć, a hurtownia przewozi je na paletach owiniętych folią stretch, często autem zamkniętym, a dodatkowo rozładunek z wykorzystaniem HDS pozwala postawić paletę blisko betoniarki lub agregatu tynkarskiego.

Specyficznym towarem, którego przewóz należy powierzyć hurtowni są materiały zbrojeniowe i profile metalowe. Pręty zbrojeniowe mają standardowo długość 6 lub 12 metrów, a siatki zbrojeniowe do wylewek, czyli tzw. maty mają wymiary rzędu 2×3 metry. W zwykłym aucie dostawczym, długi na kilka czy kilkanaście metrów pręt będzie znacznie wystawał poza auto, stwarzając na drodze śmiertelne wręcz niebezpieczeństwo. Tymczasem hurtownie dysponują autami z przedłużoną przestrzenią ładunkową tzw. dłużycami, dzięki czemu stal dociera na budowę prosta, niepogięta i gotowa do układania w szalunkach.

Jak przewozić materiały podatne na uszkodzenia mechaniczne i warunki atmosferyczne?

W budownictwie ogromne znaczenie ma nie tylko to, ile towar waży, ale także to, jak łatwo go zniszczyć w trakcie transportu, ponieważ niektóre materiały wykończeniowe i izolacyjne wymagają niezwykłej delikatności. W pierwszej kolejności można tu wymienić płyty gipsowo-kartonowe, których wymiary standardowe to 120×260 cm. Taka płyta jest sztywna, ale jednocześnie niezwykle krucha na krawędziach i podatna na złamanie w połowie, jeśli jest nieprawidłowo podparta. Hurtownia dostarcza płyty na specjalnych, szerokich paletach, zabezpieczone przed przesuwaniem się i wilgocią.

Z kolei takie materiały izolacyjne, jak styropian i wełna mineralna są bardzo lekkie, ale mają kolosalną objętość, zatem kilkadziesiąt paczek styropianu na ocieplenie domu potrafi zająć całą pakę dużej ciężarówki. W takim wypadku samodzielny przewóz materiałów to logistyczny koszmar, tym bardziej, że nawet duży bus pomieści jedynie kilka paczek. Hurtownie wysyłają do tego zadania tzw. auta objętościowe, czyli duże plandeki, które przywożą całe ocieplenie w jednym transporcie.

Do wrażliwych w transporcie materiałów zalicza się także płytki ceramiczne, gresy i wielkoformatowe spieki kwarcowe. Gresy wielkoformatowe, np. takie 120×60 cm czy 120×120 cm są to materiały drogie i wrażliwe, a nacisk punktowy w trakcie transportu może spowodować pęknięcie całej partii towaru i pociągnąć za sobą duże koszty. Płytki powinny być przewożone na stojąco, na specjalnych stojakach lub fabrycznie spięte na paletach w pionie. Dodatkowo, hurtownia bierze na siebie odpowiedzialność za transport do momentu rozładunku.

Na czym polega problem z transportem systemów instalacyjnych i długich elementów?

Elementy takie, jak rury, rynny czy systemy kominowe potrafią skutecznie uniemożliwić samodzielny transport ze względu na swoją specyficzną geometrię. Rury PCV do kanalizacji zewnętrznej są długie, sztywne i nie dają się wygiąć. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku stalowych lub plastikowych rynien. Zatem, podobnie jak w przypadku stali zbrojeniowej, kluczowa jest tu długość. Dodatkowo, rury z tworzyw sztucznych przewożone na otwartej przestrzeni w słońcu lub bez odpowiedniego podparcia na całej długości potrafią się trwale odkształcić, a to utrudnia ich późniejsze precyzyjne łączenie na uszczelki.

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku ciężkich elementów systemów kominowych i kręgów betonowych. Prefabrykowane kominy systemowe składają się bowiem z ciężkich pustaków obudowy, rur ceramicznych i wełny izolacyjnej, natomiast kręgi betonowe do studni czy szamba to waga rzędu kilkuset kilogramów za jeden element. Zatem tu bezdyskusyjnie niezbędny jest HDS, tym bardziej, że np. kręgi betonowe muszą zostać nie tylko przywiezione, ale też precyzyjnie posadowione w wykopie, a doświadczony operator HDS jest w stanie opuścić krąg prosto do przygotowanego dołu, co oszczędza inwestorowi wynajmowania osobnej koparki czy ręcznego toczenia tych potężnych elementów.

A czego nie warto zamawiać z transportem?

Aby przedstawić pełny obraz sytuacji i nie pomijać ekonomicznego sensu różnych działań, trzeba uczciwie wskazać też te kategorie produktów, dla których zamawianie dedykowanego transportu z hurtowni jest zbędnym wydawaniem środków, ponieważ koszt transportu małego zamówienia może drastycznie przewyższyć wartość samego towaru. Własnym autem bądź wykorzystując małą przyczepkę, przewieziemy chociażby niewielkie ilości chemii budowlanej w płynie, jak grunty, plastyfikatory, pianki montażowe, hydroizolacje w płynie, silikony czy kleje w tubach. Są to towary stosunkowo lekkie, pakowane w poręczne wiadra lub kartony. Podobnie wygląda kwestia artykułów instalacyjnych elektrycznych i hydraulicznych, jak złączki, kolanka, puszki elektroinstalacyjne, kable w krążkach, bezpieczniki czy zawory. Tym bardziej, że całość hydrauliki wewnętrznej do małego domu najczęściej mieścić się w dwóch dużych kartonach. Samodzielnie można przewieźć także różnego typu narzędzia i akcesoria, jak poziomice, tarcze, wiertła, wkręty, kołki rozporowe, pędzle i wałki. Drobne elementy wykończeniowe o wysokiej wartości, jak taśmy LED, ekskluzywne baterie łazienkowe, osprzęt elektryczny lepiej mieć pod własną kontrolą, aby nie zaginęły na placu budowy między grubymi materiałami.

Zakupów w hurtowni budowlanej z opcją transportu nie należy traktować jako luksusu, a jako czystą kalkulację ekonomiczną i optymalizację całego procesu budowlanego. Materiały ciężkie, wielkogabarytowe, podatne na złamania oraz te o nietypowych długościach bezwzględnie powinny być dostarczane przez flotę hurtowni, ponieważ próby samodzielnego przewozu takich towarów generują pozorne oszczędności, które błyskawicznie topnieją w obliczu uszkodzeń materiału, strat czasu czy awarii prywatnych samochodów. Własny transport natomiast warto zarezerwować dla precyzyjnych zakupów uzupełniających, chemii, elektronarzędzi czy elementów instalacyjnych o wysokiej wartości jednostkowej.